İcra Dosyasında Faiz Hesaplama Rehberi (Yasal, Temerrüt, Reeskont)
İcra dosyalarında en sık karşılaşılan yasal faiz, temerrüt faizi, ticari temerrüt faizi ve reeskont faizi türlerini, hangi durumda hangisinin uygulandığını ve hesaplamada dikkat edilecek noktaları anlatıyoruz.
İcra dosyalarında alacağa işletilecek faiz türünün doğru seçilmesi, tahsil edilecek nihai tutarı doğrudan etkiler. Yanlış faiz türü veya oranı ile başlatılan bir takip, itiraz ve iptal riskini artırabilir.
Faiz Türleri
- Yasal faiz: Taraflar arasında faiz oranına dair bir anlaşma yoksa uygulanan, Kanun'la belirlenen genel faiz oranıdır.
- Temerrüt faizi: Borçlunun borcunu vadesinde ödememesi (temerrüde düşmesi) halinde işleyen faizdir; sözleşmede kararlaştırılmışsa sözleşmesel oran, kararlaştırılmamışsa kanuni oran uygulanır.
- Ticari işlerde temerrüt faizi: Taraflardan en az birinin tacir olduğu ticari işlerde, adi işlerden daha yüksek bir oran uygulanır; bu oran her yıl T.C. Merkez Bankası tarafından ilan edilir.
- Reeskont faizi: Kambiyo senetlerine (çek, bono) dayalı takiplerde, sözleşmesel bir faiz oranı kararlaştırılmamışsa uygulanan, Merkez Bankası'nın reeskont işlemlerinde uyguladığı orana dayalı faizdir.
Hangi Durumda Hangi Faiz Uygulanır?
- Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmışsa, kural olarak sözleşmesel oran esas alınır (kanuni üst sınırları aşmamak kaydıyla).
- Sözleşmede oran belirtilmemiş ama iş ticariyse, ticari temerrüt faizi uygulanır.
- Ticari nitelik taşımayan, sözleşmede oran belirtilmeyen adi alacaklarda yasal faiz uygulanır.
- Kambiyo senedine dayalı takiplerde, sözleşmesel oran yoksa reeskont faizi tercih edilebilir.
Hesaplamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Faiz başlangıç tarihi: Temerrüdün ne zaman gerçekleştiği (vade tarihi, ihtar tarihi vb.) doğru tespit edilmelidir.
- Oranların yıl içinde değişebilmesi: Özellikle ticari temerrüt faizi ve reeskont faizi oranları yıldan yıla, hatta yıl içinde değişebilir; hesaplama yapılırken güncel ve dönem dönem farklılaşan oranların uygulanması gerekir.
- Bileşik faiz yasağı: Adi işlerde faize faiz yürütülemez; bu kurala aykırı hesaplama itiraz sebebidir.
Neden Otomasyon Önemli?
Tek bir dosyada bile faiz oranı zaman içinde birden fazla kez değişebildiği için, elle yapılan hesaplamalarda hata riski yüksektir. Çok sayıda dosya yöneten bürolarda, güncel oranlarla otomatik ve dönem dönem doğru faiz hesaplayan bir sistem kullanmak, hem zaman kazandırır hem de itiraza açık hesaplama hatalarının önüne geçer.
Doğru faiz türü ve oranıyla hazırlanmış bir takip talebi, hem dosyanın itiraz riskini azaltır hem de alacaklının nihai tahsilatını artırır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat ve oranlar için ilgili resmi kaynakları kontrol edin.
İcra dosyalarınızı Dosyada ile yönetin
Faiz, harç ve vekalet ücreti otomatik hesaplansın, süreler kaçmasın.