Maaş Haczi: Oranlar, Sınırlar ve İstisnalar
Borçlunun maaşına konulabilecek haczin kanuni sınırını, birden fazla haciz olması durumunda sıralamanın nasıl işlediğini ve haczedilemeyen gelir kalemlerini anlatıyoruz.
Maaş haczi, icra takibinde en sık başvurulan haciz türlerinden biridir. Ancak borçlunun geçimini tamamen imkânsız hale getirmemek için kanun, haczedilebilecek miktara kesin bir üst sınır koymuştur.
Genel Kural: Dörtte Bir Sınırı
İİK m.83 uyarınca, borçlunun maaşının (ücretinin) dörtte biri (1/4) haczedilebilir; kalan dörtte üçü haczedilemez ve borçluya ödenmek zorundadır. Bu oran, borçlunun ve ailesinin geçimini asgari düzeyde koruma amacı taşır.
Nafaka Alacaklarında Farklı Sınır
Nafaka alacakları için bu genel sınır uygulanmaz; nafaka alacaklısı lehine haciz, maaşın tamamına kadar (nafaka miktarı ile sınırlı olmak üzere) uygulanabilir çünkü nafaka, kanunun özel olarak koruduğu bir alacak türüdür.
Birden Fazla Haciz Varsa Ne Olur?
Aynı borçlunun maaşına birden fazla alacaklı tarafından haciz konulmuşsa, hacizler sıra cetveline göre işler:
- İlk konulan haciz, dörtte birlik kesinti üzerinde öncelik kazanır.
- Önceki haciz tamamen karşılanana kadar sonraki haciz alacaklıları, kesintiden pay alamaz; sıra kendilerine geldiğinde devreye girer.
- Bu nedenle aynı borçluya karşı geç haciz koyan alacaklı, uzun süre hiç tahsilat göremeyebilir.
Haczedilemeyen Gelir Kalemleri
Kanun, maaş dışında bazı gelir kalemlerini haciz dışında tutar veya özel sınırlamalara tabi kılar; örneğin belirli sosyal yardımlar ve asgari geçim düzeyini koruyan bazı ödemeler bu kapsamdadır. Haciz talebinde bulunmadan önce hangi gelir kaleminin ne ölçüde haczedilebilir olduğunun doğru tespiti önemlidir.
Alacaklı Açısından Pratik Noktalar
- Maaş haczi talebi, borçlunun işvereni tespit edilerek o işverene yazılan bir müzekkere ile uygulanır; işveren bilgisinin güncel ve doğru olması sürecin hızını doğrudan etkiler.
- Sıra cetvelinde önde olmak, tahsilatın hızını belirleyen en önemli faktörlerden biridir; bu nedenle haciz talebinin mümkün olan en erken aşamada yapılması önem taşır.
- Birden fazla dosyada aynı borçluya karşı haciz takip ediliyorsa, sıra cetvelindeki konumun ve bekleyen tutarın dosya bazında izlenmesi, müvekkile gerçekçi bir tahsilat beklentisi sunmak açısından gereklidir.
Maaş haczi, düşük risk taşıyan ama sınırlı ve sıraya bağlı bir tahsilat aracıdır — etkili kullanımı, doğru zamanlama ve doğru takiple mümkündür.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaya özgü hukuki danışmanlık yerine geçmez. Güncel mevzuat ve oranlar için ilgili resmi kaynakları kontrol edin.
İcra dosyalarınızı Dosyada ile yönetin
Faiz, harç ve vekalet ücreti otomatik hesaplansın, süreler kaçmasın.